Vakken
Binnen de bachelor Gezondheid en Leven is er een hoop keuze tussen verschillende vakken. Op deze pagina is per jaarlaag weergegeven welke vakken er worden aangeboden. Per vak is er een korte beschrijving weergegeven. Voor een volledig overzicht van alle vakken, bekijk de studiegids.
Jaar 1
Bedreiging en Bescherming I
Het doel van curus is om studenten kennis laten maken met micro-organismen en inzicht bij te
brengen van diverse biologische processen die een rol spelen in de
interacties tussen micro-organismen (bacteriën) en hun omgeving (de
menselijke gastheer).
In Bedreiging en bescherming I worden diverse microbiologische processen
behandeld en de basisconcepten van de immunologie geïntroduceerd. Deze
bepalen tezamen de uitkomst van een infectie. Aan de orde komen infectie, mens-microbe
interactie en immuunresponsen, antibiotica. De student kan de cel
structuur van microorganismen, microbiële groei, enkele mens-microbe
interacties en de basisconcepten van innate en adaptieve immuniteit
(antigeen herkenning, ontwikkeling receptoren, een complete respons
bijvoorbeeld bij infectie) beschrijven. Tevens kan de student de werking
van enkele antibiotica uitleggen. Bij elk van deze bedreigingen zal een
gezondheidswetenschappelijk aspect worden behandeld, zo zal er bijvoorbeeld ook gekeken worden naar
preventie en epidemiologie.
Bedreiging en Bescherming II
Tijdens Bedreiging en Bescherming II is darmkanker (multifactoriële en
soms ook erfelijke bedreiging) het model voor "bedreiging van binnen
uit", dat bestudeerd wordt. De cel cyclus, apoptose, regulatie en cellulaire communicatie, boodschapper
moleculen, receptoren, signaal transductie en genexpressie komen aan de
orde. De student kan uitleggen hoe de celcyclus verloopt en hoe die
gecontroleerd wordt, uitleggen wat apoptose is en hoe dat wordt
gereguleerd en voorbeelden geven van cellulaire communicatie en deze
uitleggen. Tevens kan de student effecten van ioniserende straling en
toxische stoffen op cellen en weefsels uitleggen.
Ook gezondheidswetenschappelijke aspecten worden behandeld, zo zal er bijvoorbeeld ook gekeken worden naar
preventie en epidemiologie.
Bouwstenen van het Leven
Kennis maken met de bouwstenen van biochemisch relevante
macromoleculen. Inzicht in structurele opbouw en functie van
nucleïnezuren, eiwitten en membranen. Kennis maken en toepassen van
methoden gebruikelijk in het biochemisch onderzoek.
De colleges behandelen structuur en functie van biologisch relevante
moleculen. Daarbij ligt bijzondere aandacht op de rol van nucleïnezuren
in de informatieverwerking in cellen en op de; structuur en functie van
enzymen. Tenslotte worden biologische membranen behandeld. Bij het
practicum worden enkele biochemische en biofysische technieken
behandeld en toegepast. In werkcolleges wordt de theorie verduidelijkt
en op biologische en biochemische vraagstukken toegepast.
Gedrag en Gezondheid
De student verkrijgt in deze cursus kennis en inzicht in gezondheid en de factoren die
daarmee samenhangen. De student leert welke gedragingen van invloed zijn op gezondheid en kan deze gedragingen analyseren.
Het verbeteren van de volksgezondheid staat continue in de aandacht,
maar wat is gezondheid nu eigenlijk en hoe verbeter je dat? Een
planmatige aanpak is noodzakelijk voor het ontwikkelen en evalueren van
effectieve interventies ter bevordering van de gezondheid. Vanwege de
grote invloed van leefstijl op de volksgezondheid, staat in het vak
‘Gedrag en Gezondheid’ de relatie tussen gedrag en gezondheid centraal.
De module besteedt aandacht aan wat gezondheid is en welke factoren de
gezondheid beïnvloeden. Vervolgens wordt dieper ingegaan op de factor
gedrag (ook wel leefstijl genoemd). We gebruiken basis psychologie om
belangrijke principes van gedrag te bestuderen. Hierbij staan onder
andere de volgende vragen centraal: hoe leren we gedrag aan en af, welke
rol speelt emotie in gedrag en hoe beïnvloeden mensen elkaar? Vervolgens
wordt aandacht besteed aan zogenaamde determinanten van gedrag en
planmatige gezondheidsbevordering.
Humane Levenscyclus I
In het eerste studiejaar wordt de levenscyclus van de mens behandeld in
drie cursussen (I: van conceptie tot en met geboorte; II: van
pasgeborene tot en met adolescent; III: van jong volwassene tot en met
de 80+-er). Deze cursus vormt het eerste deel van de serie.
Het doel van de cursus is het verwerven van kennis van en inzicht in de
ontwikkeling van de mens vanaf de conceptie tot en met de geboorte.
Daarnaast is het doel het verwerven van vaardigheden voor microscopisch
onderzoek van een embryo en het leren schrijven van een essay en het
voeren van een debat.
In de hoorcolleges worden de volgende onderwerpen behandeld: bevruchting, Mendeliaanse genetica, genexpressie, embryologie,
foetale groei en ontwikkeling en de geboorte.
Humane Levenscyclus II
In het eerste studiejaar wordt de levenscyclus van de mens behandeld in
drie cursussen (I: van conceptie tot en met geboorte; II: van
pasgeborene tot en met adolescent; III: van jong volwassene tot en met
de 80+-er). Deze cursus vormt het tweede deel van de serie.
Het doel van de cursus is het verwerven van kennis van en inzicht in de
ontwikkeling van de pasgeborene tot en met de adolescent.
De student kan aan het einde van de cursus de lichamelijke ontwikkeling vanaf de geboorte tot aan de puberteit
beschrijven, de verandering in nutriëntenbehoefte tijdens de eerste levensjaren
verklaren, de 'milestones' van de psychomotore ontwikkeling van het kind
benoemen, de bedreigingen voor de gezondheid van het kind benoemen, lichamelijke- en gedragsveranderingen tijdens de
puberteitbeschrijven, de anatomie van de geslachtsorganen weergeven en wetenschappelijke publicaties lezen en de essentie
ervan presenteren.
Humane Levenscyclus III
In het eerste studiejaar wordt de levenscyclus van de mens behandeld in
drie cursussen (I: van conceptie tot en met geboorte; II: van
pasgeborene tot en met adolescent; III: van jong volwassene tot en met
de 80+-er). Deze cursus vormt het derde deel van de serie. De doelen van
deze cursus zijn het verwerven van kennis van en inzicht in de
biologische ontwikkeling van de mens vanaf de jong volwassen leeftijd
tot het senium, met bijzondere aandacht voor morbiditeit, mortaliteit en
de consequenties voor de samenleving. Aan het einde van de cursus kent
de student de demografische ontwikkeling in Nederland, de incidentie van ziekten op volwassen leeftijd, de seksespecifieke
verschillen in gezondheid en ziekte, de vroege programmering van het optreden van ziekten op
volwassen leeftijd, de pathofysiologie van diabetes mellitus, de basale anatomie van hart en vaatstelsel, de risicofactoren
voor cardiovasculaire aandoeningen opvolwassen leeftijd, de histologie van spierweefsel, de biochemische mechanismen
van veroudering en de biochemische, beeldvormende en klinische verschijnselen van
de ziekte van Alzheimer.
Mens en Extern Milieu I
Het doel van deze cursus is om de student inzicht geven in het functioneren van ecosystemen en het belang van het
externe milieu voor de gezondheid,de rol van de mens bij het functioneren van ecosystemen, duurzaam gebruik van
ecosystemen door de mens (voedselproductie,drinkwater, brandstof, transport), heteffect van agrarische productiemethoden
(bestrijdingsmiddelen,bemesting, emissies) op de menselijke gezondheid, de rol van toxische stoffen en luchtkwaliteit
op de menselijke gezondheid en de klimaatverandering in relatie tot de menselijke gezondheid.
Methodologie I
Het doel van deze cursus is om de student kennis te laten maken met epidemiologisch onderzoek en (bio)statistiek. Het
accent ligt op een inleiding in de methoden en hun toepassingen. De cursus dient als basis voor methodologisch en
statistisch onderwijs inde rest van de opleiding. Na afloop van de cursus begrijpt de student
elementaire begrippen uit zowel de epidemiologie als de (bio)statistiek
en is de student in staat 'eenvoudige' statistische analyses
zelfstandig uit te voeren en de resultaten ervan, mede in het licht van
de gebruikte onderzoeksmethode, op een goede manier te interpreteren.
Vorm en Functie
Het doel van Vorm en Functie is om de student inzicht te laten verkrijgen in de opbouw van het menselijk lichaam op
het niveau van cellen, weefsels, organen en orgaansystemen en het verkrijgen van kennis en begrip van de functies
van verschillende orgaansystemen, met nadruk het zenuwstelsel. Aan het einde van de cursus kent de student de opbouw van
cellen in het algemeen alsmede de belangrijkste celtypen en hun specialisaties, kan de functies van de
belangrijkste celorganellen benoemen, en weet hoe weefsels zijn opgebouwd en uit welke celtypen ze bestaan. Ook kent de
student de opbouw en de werking van het zenuwstelsel en begrijpt de regulerende rol van het zenuwstelsel, alsmede hoe
ontregeling van het zenuwstelsel bijdraagt aan de ontwikkeling van hersenziektes (verslaving als voorbeeld), en kent de
student de opbouw van de menselijke hersenen.
Jaar 2
In het tweede jaar ga je je specialiseren. Deze specialisatie heet ook wel de major.
Je kunt kiezen voor een biomedische, gezondheidswetenschappelijke of gecombineerde major.
Gezondheidswetenschappelijke major: Tijdens de gezondheidswetenschappelijke vakken leer je hoe verschillende factoren de
(on)gezondheid van groepen mensen beïnvloeden. Je leert hoe je ziekte en ongezond gedrag in de maatschappij kunt voorkomen.
Biomedische major: Tijdens de biomedische vakken leer je hoe het lichaam van een gezond mens functioneert,
hoe ziektes ontstaan en hoe deze voorkomen kunnen worden. Dit leer je van moleculair tot organisme-niveau.
Je bepaalt zelf hoe je de major invult. De major bestaat uit zes vakken. Minimaal vier van deze vakken volg je bij
de opleiding Gezondheid en leven. De andere twee volg je bij Gezondheidswetenschappen of Biomedische wetenschappen
(afhankelijk van je gekozen major). Ook de bachelorstage in het derde jaar valt onder de major.
In het tweede jaar van de Bachelor Gezondheid en Leven zijn er ook nog enkele verplichte vakken. Hieronder staan alle vakken
aangegeven die in het tweede jaar gevolgd kunnen worden.
Verplichte vakken
Methodologie II
De cursus is een vervolg op de cursus Methodologie uit het eerste jaar.
In die cursus werden een aantal statische technieken geïntroduceerd,
die in deze cursus worden uitgebreid met regressie technieken. Er wordt
met name aandacht besteed aan de keuze van de juiste techniek, de
interpretatie van de resultaten, en de samenhang tussen eenvoudige
technieken met regressie technieken. In de cursus komen de volgende
onderwerpen aan bod: lineare regressieanalyse, logistische regressieanalyse, Cox-regressieanalyse, Confounding en
effectmodificatie bij regressie, predictie en associatiemodellen, valkuilen in statistische analyses.
Na afloop van de cursus is de student in staat om met behulp van
statistische regressie technieken een antwoord te krijgen op een
gezondheidswetenschappelijke vraag. Verder is de student in staat om
zelfstandig regressie analyses uit te voeren en de resultaten daarvan
te interpreteren met behulp van het statistische programma SPSS.
Filosofie van de levenswetenschappen
Tijdens deze cursus verdiep je je inzicht in de werkwijze en de waarde
van wetenschap en wetenschappelijke kennis, mede op basis van
filosofische en sociaalwetenschappelijke ideeën. Centrale vragen zijn:
Wanneer noemen we iets 'wetenschap'? Wie bepalen dat eigenlijk en op
grond waarvan? Wat is de wisselwerking tussen wetenschap, maatschappij
en cultuur? Het algemene doel van deze basiscursus is de verdieping van je inzicht
in wetenschap en wetenschappelijke kennisvorming. Meer specifiek
betekent dat kennismaken met een aantal verschillende filosofische visies op
wetenschap en wetenschappelijke kennisvorming, inzicht krijgen in de rol van theorieën bij observatie,
verklaring en experiment, inzicht krijgen in het sociale en culturele karakter van
wetenschappelijke kennisvorming en het expliciteren van de eigen opvattingen over wetenschap en
wetenschappelijkheid.
Wetenschappelijk onderzoek en praktijk
In dit vak wordt het proces van wetenschappelijk onderzoek bestudeerd. Ook
komen de verschillen tussen vormen van levenswetenschappelijk onderzoek
aan bod (gezondheidswetenschapen, biomedische wetenschappen,
beleidsonderzoek). Aan de hand van een breed thema zullen studenten in
kleine groepjes een onderzoeksvoorstel schrijven in een van deze
richtingen van levenswetenschap. Uiteindelijk strijden de verschillende
groepjes wetenschappers om een subsidie. Het is dus ook belangrijk je
wetenschappelijke idee te kunnen verkopen en toelichten in een
presentatie. Daarnaast schrijven de studenten naar aanleiding van een
wetenschappelijke publicatie een populair-wetenschappelijk artikel. Ten
slotte schrijven de studenten een reflectieverslag over de eigen
interesse en vaardigheden m.b.t. wetenschappelijk onderzoek en een
studie- en loopbaanplan.
Biomedische vakken
Medical Genomics
Genomics richt zich op het bestuderen van het hele genoom. Terwijl
verschillende species zich onderscheiden door verschillen in de
samenstelling van hun genoom, verschillen ook individuen binnen een
populatie door een beperkte mate van variatie. Zulke variaties zijn
bepalend voor het gedrag en ziekten. De cursus Medical Genomics biedt
inzicht in technieken voor het in kaart brengen van genomische
overeenkomsten en verschillen. Als voorbeeld worden, naast toepassingen
in research (biologie, levenswetenschappen), vele toepassingen in de
gezondheidszorg behandeld. De cursus bouwt voort op basiskennis van genetica en begint met een
'opfriscollege' en een toets om een goed ingangsniveau te garanderen.
Het hoofdbestanddeel van de cursus omvat elke ochtend een hoorcollege
en elke middag een computerpracticum, dat op de VU of thuis mag worden
gemaakt. In de laatste week is er tijd voor het afronden van opdrachten
en voorbereiden van het tentamen.
Mens als systeem
Deze cursus beoogt de studenten de essentiële basale kennis bij te
brengen van de mens als geïntegreerd systeem van organen, weefsels,
cellen en moleculaire processen. Dit zelfregulerend systeem stelt de
mens in staat adequaat te reageren op veranderingen in gedrag en
omgeving (gezond). Middels gestructureerde weekthema’s worden een aantal
centrale processen bestudeerd op elk niveau: molecuul, cel, weefsel,
orgaan, organisme. Tevens wordt aangegeven hoe pathologische
veranderingen (ziek) kunnen ontstaan, en hoe die kunnen worden behandeld
met geneesmidelen (genezing).
Oncologie
Kanker is één van de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland, en zal
door de ouder wordende populatie in de nabije toekomst een steeds
grotere maatschappelijke impact gaan krijgen. Kankeronderzoek heeft zich
in de laatste decennia in vele verschillende richtingen uitgebreid.
Inzicht in de moleculaire, immunologische en celbiologische processen
die een rol spelen bij kanker is noodzakelijk voor het verrichten van
fundamenteel onderzoek op het gebied van kanker. Kennis over de
verschillende ontstaansvormen en behandelwijzen van kanker is essentieel
voor het opstellen van toegepaste onderzoeksprotocollen voor de
diagnostiek of behandeling van specifieke patiëntengroepen. Tevens is
deze kennis van belang voor de goede communicatie tussen de medici en de
onderzoekers die binnen dit vakgebied opereren. De cursus Oncologie zal
een gedegen overzicht geven over het ontstaan van kanker en de
verschillende behandelmethodes. Het doel van deze cursus is om kennis en inzicht te verkrijgen in het
ontstaan en klinisch voorkomen van diverse vormen van kanker, maar ook
over diagnostiek en therapievormen van kanker. Na het volgen van deze
cursus kunt de student de algemene principes, concepten en de epidemiologie van
kanker beschrijven. Tevens beschikt de student over een gedegen kennis omtrent
de genetische, virale en chemische factoren die een rol kunnen spelen
bij het ontstaan van kanker. Daarnaast kunt de student de belangrijkste
immunologische en celbiologische processen die een rol spelen bij
kanker uitleggen en de verschillende methodes van kankerbehandeling en
kankerpreventie benoemen en vergelijken.
Pathofysiologie van hart en circulatie
De cursus bestaat uit de volgende onderwerpen: macrocirculatie en atherosclerose, microcirculatie en vasoregulatie, bloed
en bloedstolling, hartfunctie en het myocardinfarct en angiogenese en arteriogenese.
In het eerste onderdeel zullen de eigenschappen van macro- en
microcirculatie aan bod komen, de regulatie van hun eigenschappen en de
veranderingen in de vaatwand die kunnen leiden tot een verhoogde
bloeddruk en atherosclerose.
In het tweede onderdeel zal de werking van het hart op verschillende
niveaus besproken worden en de afwijkingen die kunnen ontstaan en
bedreigingen die op kunnen treden m.b.t. de hartfunctie, tenslotte
leidend tot hartfalen.
In het derde onderdeel zal nader ingegaan worden op bloedsamenstelling,
stolling en thrombusvorming.
In het vierde en laatste onderdeel wordt bekeken welke mogelijkheden er
zijn, om na een myocardinfarct de hartfunctie te herstellen, met
specifieke aandacht voor angiogenese en arteriogenese.
Humane Neurofysiologie
Tijdens deze cursus zal de neurofysiologie van de mens behandeld worden
aan de hand van een overzicht van alle gangbare methoden waarmee deze
bestudeerd kan worden. Het meten en analyseren van hoge dichtheid EEG
worden in detail uitgelegd en geoefend in onderzoekspractica die
gedeeltelijk door de studenten worden ontworpen en uitgevoerd.
Hoorcolleges en practica geven extra aandacht aan de neurofysiologie van
cognitieve processen die niet of heel moeilijk in dieren te bestuderen
zijn, zoals vrije wil, intuïtie, gedachte (“dagdromen”) en de
vaardigheid om zich in andere mensen te verplaatsen. Het belang van deze
functies op het niveau van hersenactiviteit en cognitie wordt toegelicht
en bediscussieerd in het perspectief van ziektebeelden, bv. depressie,
dementie, en slaap- en concentratiestoornissen.
Moleculaire ontwikkelingsbiologie
Het doel van deze cursus is inzicht te geven in het functioneren van genen en complexere netwerken van meerdere genen
in de sturing van complexe processen en hoe genen en netwerken de ontwikkeling sturen van de
bevruchte eicel of zygote tot een complex eukaryoot organisme bestaande
uit miljarden cellen met de juiste organen, weefsels en celtypes op de
juiste plaats. Ook wordt er kennis verworven over moleculair genetische onderzoek methodes en technieken waarmee we
(ontwikkelings)biologische processen kunnen ontrafelen.De cursus start met twee "opfriscolleges" en een korte toets om een
goede achtergrondkennis te verzekeren. Het hoofddeel van de cursus
omvat hoorcolleges, werkcolleges en een "nat" practicum waarin we een
aantal verschillende aspecten en moleculair mechanismen behandelen die
ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van hogere eukaryote
organismes.
Gezondheidswetenschappelijke vakken
Geriatrie en veroudering
De cursus beoogt de studenten kennis en inzicht te bieden in het
verouderingsproces en de verouderingsproblematiek. Het betreft hier
zowel het proces van de normale veroudering als het verouderingsproces
dat gepaard gaat met ziekten. Een belangrijk doel bij veroudering is het
behoud van een zelfstandig bestaan, waarbij preventie en zorg een
belangrijke rol spelen. In deze cursus komt aan de orde: demografie en levensverwachting, Chronische ziekten, comorbiditeit
en de belangrijkste geriatrische problemen, lichamelijke, geestelijke en psychische veroudering en consequenties
voor het zelfstandig functioneren, de inrichting van de zorg, waaronder thuiszorg, mantelzorg,
institutionalisering, en zorg in de laatste levensfase en leefstijl, waaronder voeding en bewegen, en mogelijkheden voor
preventie.
Ziekte in context
Ziekte valt op te vatten als een biopsychosociaal gegeven; in deze
cursus zoomen we in op de sociale context van ziekte. De invloed van
die sociale context op ziekte, is de eerste invalshoek die aan de orde
is. Waar iemand woont (plaats), tot welke sociale groep iemand behoort
(sociale klasse) en van welk geslacht iemand is (gender), maakt
verschil voor iemands risico op ziekte. Mensen 'ontvangen' een ziekte
vervolgens niet op een passieve wijze maar geven er betekenis aan en
ontwikkelen er hun eigen kennis over: dat doen ze onder invloed van
sociaal- culturele factoren. De tweede invalshoek behelst een
verklaring van de fenomenen ziekte, gezondheid, gezondheidszorg en
medische kennis vanuit een sociaal perspectief. Om het plastisch te
formuleren: we doen alsof we van Mars komen en bestuderen hoe in
westerse maatschappijen medische kennis tot stand komt en welke sociale
factoren daarop van invloed zijn.De derde invalshoek behelst de juridische context van ziekte die de
afgelopen twintig jaar een steeds grotere betekenis heeft gekregen.
Achter het gezondheidsrecht gaat een mensbeeld schuil dat van invloed
is op de ontwikkelingen in de gezondheidszorg en de betekenis die aan
ziekte en gezondheid wordt gegeven. Tegelijkertijd is er sprake van een
wisselwerking: door veranderingen in de sociale context, verandert het
mensbeeld en daardoor ook de invulling die aan rechten van mensen wordt
gegeven. De cursus beoogt studenten kennis en inzicht te bieden in de wijze
waarop ziekte en gezondheid vorm krijgen onder invloed van
sociaal-culturele en juridische processen, door die te bestuderen
vanuit een medisch sociologisch en juridisch perspectief.
Voeding en Gezondheid
Het doel van deze cursus in om de student kennis te laten verwerven over de basisprincipes van voeding, inzicht
krijgen in de de rol van voeding bij gezondheid en ziekte, en hoe resultaten van voedingsonderzoek geïnterpreteerd kunnen
worden. In de cursus wordt er basiskennis verworven van de voedingsleer (biobeschikbaarheid, fysiologische
functie, en aanbevolen hoeveelheden van micro- en macronutriënten,
voedingsbehoeften in de levenscyclus) en de rol van voeding bij het
ontstaan en de behandeling van ondervoeding, overgewicht en ziekten.
Ook wordt er ingegaan op voedingsonderzoek, waarbij de student kennis krijgt over metingen van voedingsinneming, en opzet en
interpretatie van voedingsonderzoek.
Preventie
Deze cursus biedt inzicht in de uitgangspunten en strategieën voor het
opzetten van effectieve programma’s voor gezondheidsbevordering en
ziekte preventie. Verder maakt de student kennis met de gevarieerde
praktijk van gezondheidsbevordering en ziektepreventie en leert de
praktische en ethische knelpunten die optreden bij de voorbereiding en
implementatie van deze programma’s kennen. In dit blok komen aan de orde: het doel van preventie, vormen van preventie
(primaire, secundaire en tertiaire
preventie; en universele, selectieve en geïndiceerde preventie), criteria en uiteenlopende strategieën voor doelmatige
preventieprogramma’s, gezondheidsbescherming (systematische en routinematige
maatregelen om schade aan gezondheid te voorkomen), gezondheidsbevordering (fysieke en maatschappelijke omgeving en
gedragsverandering op gebied van leefstijl van individuen en groepen), het monitoren van de opbrengsten, maatschappelijke
inbedding van preventieprogramma’s, ethische aspecten bij implementatie van preventieprogramma’s en de organisatie en
inhoud van preventie op de gebieden van leefstijl, arbeid, voeding en jeugdgezondheidszorg.
Jeugdgezondheidszorg
In vergelijking tot het verleden en tot de Derde Wereld, zijn kinderen
in Nederland gezond. Dit is enerzijds te danken aan een goede
voedingssituatie van de moeder tijdens de zwangerschap en van het kind
na de geboorte en anderzijds aan goede voorzieningen ter voorkoming van
ernstige infecties bij kinderen, zoals het Rijksvaccinatieprogramma. De
Jeugdgezondheidszorg richt zich met name op het in een vroege fase
detecteren van factoren die de gezondheid van het kind bedreigen, zoals
groei- en ontwikkelingsstoornissen, overgewicht, en situatieve
bedreigingen. In deze module zullen deze aspecten nader worden belicht.
Tevens zullen de interventiemogelijkheden worden besproken. In deze curus verweft de student inzicht in de factoren die de
gezondheid op de kinderleeftijd bedreigen. Ook wordt er geleerd over programma's ter bevordering van de
gezondheid van kinderen en de organisatie van de jeugdgezondheidszorg in Nederland. Aan het einde van de curus kan
de student de effectiviteit van preventieprogramma's beoordelen en heeft de student kennis van de gezondheid van de
Nederlandse jeugd in mondiaal perspectief.
Gezondheidscommunicatie
In deze cursus worden de definities, concepten en theorieën rondom
gezondheidscommunicatie en gedrag uiteengezet, alsook een aantal
specifieke vormen van (gezondheids)communicatie (persuasief,
informatief en educatief), doelgroepen en kanalen (media; zoals TV,
posters, internet). Naast het bieden van een theoretisch kader is deze
cursus gericht op de praktische toepasbaarheid. In het kader van een
specifiek gezondheidsprobleem maak je met twee/drie medestudenten een
probleemanalyse, definieer je de doelgroep, maak je een gedrags- en
omgevingsfactorenanalyse en bedenk je (op basis van de voorgaande
analyses) een communicatiestrategie.
Gezondheidseconomie
Nederland kent sinds januari 2006 een nieuw zorgstelsel. Een
belangrijke motivatie van de invoering van het nieuwe zorgstelsel was
de beheersing van de toename van de zorgkosten. Om dit doel te bereiken
hebben zorggebruikers en de zorgverzekeraars een aansturende rol
gekregen. Tijdens deze cursus zullen we de rol van de consumenten en
van de zorgverzekeraars op de gezondheidszorgmarkt analyseren aan de
hand van de economische theorie. Het standaard model voor vraag naar
gezondheid en gezondheidszorg wordt behandeld en verzekeringstheorie
komt ook aan bod. Vervolgens wordt de geleerde theorie toegepast op de
Nederlandse gezondheidszorgmarkt.
De beheersing van de zorgkosten is een belangrijk agendapunt van
beleidsmakers. Het zorgbudget moet zo efficiënt mogelijk besteed
worden. Gezondheidseconomie is een vakgebied waarin systematisch het
maken van keuzen bij een beperkt budget wordt geanalyseerd.
Instrumenten om alternatieve beleidskeuzen te evalueren zijn
bijvoorbeeld kosten- batenanalyses of kosten- effectiviteitsanalyses.
In deze cursus staan deze instrumenten ook centraal. Aan het einde van deze cursus zullen de studenten de belangrijke
economische begrippen die nodig zijn voor het begrijpen van de werking
van de gezondheidszorgmarkt en de relevante gezondheidseconomische
literatuur kunnen beschrijven en uitleggen. De nadruk van deze cursus
ligt op de vraag- en verzekeringskant van de markt en op economische
instrumenten die cruciaal zijn voor het maken van efficiënt
gezondheidszorgbeleid.
Internationale volksgezondheid
In deze cursus verkrijgen je inzicht in volksgezondheidsvraagstukken in
internationaal verband. De nadruk ligt hierbij op gezondheidsproblemen
in lage- en middeninkomenlanden en de verschillende benaderingen die
landen toepassen om met die problemen om te gaan. Er wordt specifiek
ingegaan op problemen en interventies op een aantal deelterreinen van de
gezondheidszorg zoals infectieziektes, reproductieve gezondheid, en
geestelijke gezondheid. Ook komen cross- cutting issues zoals economie,
armoede, en globalisatie aan bod. De cursus sluit af met recente trends
op het gebied van internationale samenwerking. Dit alles wordt op een
transdisciplinaire manier benaderd, waarbij inzichten uit verschillende
wetenschappelijke disciplines worden geïntegreerd en rekening wordt
gehouden met de belangen en relaties tussen verschillende actoren. In de
groepsopdracht 'public health portfolio' breng je de theorie van de
cursus in praktijk en zal de samenhang van de verschillende subthema's
op landen niveau duidelijk worden.
Voedingsonderzoek in de praktijk
Deze cursus beoogt de studenten kennis en inzicht te geven in de
betekenis en uitvoering van voedingsonderzoek in de praktijk en in de
kwaliteit van gebruikte onderzoeksmethoden binnen het voedingsonderzoek.
Tijdens deze cursus komen studenten in aanraking met de kansen en
beperkingen van het voedingsonderzoek.De cursus is een verdieping en verbreding van de inhoud van de cursus
'Voeding en Gezondheid'. De cursus bestaat uit de volgende hoofdthema's: de voedingsleer en de methodologie van
voedingsonderzoek en klinimetrische aspecten (o.a.
reproduceerbaarheid en validiteit) van methoden binnen voedingsonderzoek. De studenten krijgen inzicht in
wetenschappelijk voedingsonderzoek
door zelf een onderzoek te ontwerpen, een onderzoek uit te voeren en te
rapporteren.
Gecombineerde vakken
Human Evolution
In modern biological sciences evolutionary theory takes a central
position. The explanatory power of evolution also applies to biomedical
and health sciences. Evolution may help to explain why the human body is
not perfect, why there are pseudogenes and rudimentary organs, and why
humans are susceptible to specific diseases. An evolutionary perspective
is also necessary to understand geographical differences in the genetic
composition of populations, in disease susceptibility, cultural
traditions and language diversity. The human species today is the
product of 7 million years of evolution since a partly bipedal ape-like
creature evolved in Africa. This course provides a general introduction to the theory of evolution
as applied to genetic variation, cultural diversity and evolution of the
human species.
Preklinische neurowetenschappen
Het doel van deze curus is om de student inzicht te laten krijgen in de anatomie en functie van het centraal zenuwstelsel
van de mens. Er wordt specifieke aandacht gegeven voor preklinisch onderzoek aan hersenziekten.
De student leert hoe het menselijk brein functioneert vanaf het organisatieniveau
van genen en cellen tot aan dat van het gedrag, raakt bekend met kernbegrippen uit de neurobiologie, krijgt inzicht in
de etiologie van hersenziekten, raakt geoefend in het genereren van korte literatuurstudies, leert kritisch nadenken
over de maatschappelijke implicaties van neurobiologische bevindingen en hersenziekten.
Humane ontwikkeling
Het doel van de curus is om inzicht te geven in de normale embryonale en foetale ontwikkeling van de mens, de genetische
aansturing van deze ontwikkeling, de effecten van teratogenen op aanleg en ontwikkeling van organen en morbiditeit en
mortaliteit ten gevolge van aanleg- en ontwikkelingsstoornissen van organen. Onderwerpen die in deze curus behandeld zullen
worden zijn de vroege embryogenese, de ontwikkeling van de neurale buis, de ontwikkeling van nieren en geslachtsklieren, de
ontwikkeling van het hart en Abortus provocatus in relatie tot structureel echoscopisch onderzoek.
Immunologie
Het doel van dit vakn is om inzicht te verkrijgen in de mechanismen die ten grondslag liggen aan de
normale en pathologische immuunreacties in vivo, inzicht te verkrijgen in de ontwikkeling en het functioneren van de
immuuncellen betrokken bij de "innate immunity" en "adaptive immunity", kennismaken met immunologische onderzoeksmethoden
alsmede het herkennen en aantonen van specifieke immuun cellen door middel van computerondersteunend onderwijs alsmede
immunologische practica op het gebied van histologie, immunochemie en celbiologie. kennismaken met onderzoeksvraagstellingen
gerelateerd aan de verkregen inzichten en het leren beoordelen van literatuur over een bepaald immunologisch
onderwerp en hieruit in werkgroepvorm de hoofdpunten kunnen oppikken.
Wetenschapscommunicatie voor Bèta-onderzoekers
Wetenschap heeft verstrekkende gevolgen voor de maatschappij (bv.
biotechnologie, neurowetenschappen, farmacie). Maar hoe kijkt de
maatschappij eigenlijk naar wetenschappelijke ontwikkelingen? Wat vindt
de industrie van wat we uitgevonden hebben en wat denken andere
wetenschappers van onze kennis? De visie van deze mensen over ons en ons
werk is van groot belang voor de richting die het onderzoek in de nabije
toekomst gaat nemen. Daarom is communicatie over wetenschap van cruciaal
belang. In deze cursus raak je vertrouwt met een aantal modellen van
wetenschapscommunicatie, het herkennen van hun toepassingen in de
praktijk en de verschillende soorten publiek die men ermee kan
aanspreken (populariseren voor leken, informatieoverdracht voor de
industrie, faciliteren van interdisciplinair onderzoek in de wetenschap,
participatie van burgers en patiënten in onderzoek). Door middel van
opdrachten raak je bekend met de praktische kant van
wetenschapscommunicatie, bijvoorbeeld wetenschapsjournalistiek,
voorlichting, dialogen en debatten, etc. De opdrachten worden deels
individueel uitgevoerd en deels in een groep.
Infectieziekten
Het doel van deze cursus is de student inzicht te verschaffen in de
pathogenese van microbiële, parasitaire en virale infecties. De student
wordt vertrouwd gemaakt met de strategieën die bacteriën, virussen en
parasieten gebruiken om de gastheer te koloniseren en te infecteren.
Thema's die aan de orde komen zijn toxines, aanhechting, invasie,
intracellulaire overleving, interacties met het immuun systeem,
secretie van virulentiefactoren, ijzeropname en regulatie van
virulentiefactoren. Bij het onderwijs wordt ook aandacht besteed aan
vaccins en antibiotica, zoals de ontwikkeling, werking en toepassing
van deze therapeutica. Tot slot moet de student een aantal
microbiologische methoden kunnen toepassen om zo pathogene
eigenschappen van micro-organismen te kunnen bestuderen. De cursus bestaat uit 5 onderdelen:
microbiologie, parasitologie, virologie, vaccinologie en antibiotica. Al deze onderdelen zijn nodig
om een goed begrip te kunnen krijgen van infectieziekten en hoe deze te
voorkomen of te bestrijden zijn. Aan de samenhang van bovengenoemde
onderdelen zal dan ook de nodige aandacht besteed worden.
Infectieziekten en gezondheid
Het doel van deze cursus is de student inzicht te verschaffen in de
pathogenese van microbiële, parasitaire en virale infecties. De student
wordt vertrouwd gemaakt met de strategieën die bacteriën, virussen en
parasieten gebruiken om de gastheer te koloniseren en te infecteren.
Thema's die aan de orde komen zijn toxines, aanhechting, invasie,
intracellulaire overleving, interacties met het immuun systeem, secretie
van virulentiefactoren, ijzeropname en regulatie van virulentiefactoren.
Bij het onderwijs wordt ook aandacht besteed aan vaccins en antibiotica,
zoals de ontwikkeling, werking en toepassing van deze therapeutica. In
kleine werkgroepen worden pathogeen-gastheer interacties bestudeerd,
waarbij tot op moleculair niveau wordt ingegaan opde pathogene
eigenschappen van enkele belangrijke ziekteverwekkers. De cursus bestaat uit 5 onderdelen: microbiologie, parasitologie,
virologie, vaccinologie en antibiotica. Al deze onderdelen zijn nodig om
een goed begrip te kunnen krijgen van infectieziekten en hoe deze te
voorkomen of te bestrijden zijn. Aan de samenhang van bovengenoemde
onderdelen zal dan ook de nodige aandacht besteed worden.
Management van innovaties
Studenten met een biomedische of gezondheidswetenschappelijke
achtergrond worden in hun toekomstige carrière steeds meer betrokken
bij het tot stand komen van medische innovaties, zoals technische
innovaties, zorginnovaties en systeeminnovaties. Bij deze innovaties
spelen verschillende actoren een rol, zoals wetenschappers, gebruikers,
verzekeraars, zorgverleners, industrie en patiënten. De verschillende
perspectieven van deze actoren zijn van invloed op het welslagen van
innovatieprocessen. Het betrekken van meerdere actoren zoals, o.a.
patiënten, zorgverleners en onderzoekers in het innovatie proces is
niet eenvoudig. In deze cursus wordt ingegaan op verschillende casussen
waarin dit proces gerealiseerd is en hoe je de interactie tussen de
verschillende groepen kunt managen. Voorbeelden zijn de ontwikkeling
van cochleaire implantaten voor doven en slechthorenden,
patiëntenparticipatie bij brandwondenonderzoek en het implementeren van
het 'patiënt-centraal' concept in ziekenhuizen. We bespreken
verschillende theoretische inzichten met betrekking tot het managen van
medische innovaties (managementstrategieën en 'vormen). Ook gaan we in
op innovatiesystemen in de internationale context. In kleine groepjes
studenten krijg je vervolgens de opdracht om een medisch
innovatieproces (technologische, zorg- of systeeminnovatie) te
analyseren met behulp van de theorieën en inzichten verkregen uit de
colleges. Aan het einde van de cursus presenteren de verschillende
groepen hun analyse aan de medestudenten.
Jaar 3
Onder constructie.